De beekprik is een bijzonder dier — eigenlijk een levend fossiel. Al miljoenen jaren ziet hij er bijna hetzelfde uit. Wat direct opvalt, is zijn ronde mond zonder kaken. Daarmee zuigt hij zich vast aan stenen op de bodem van de beek, waar hij kleine voedseldeeltjes uit het water filtert.
Afbeelding: de beekprik in de voortplantfase van enkele weken.
Zijn levenscyclus is misschien nog wel indrukwekkender.
Jarenlang leeft de beekprik als larve verborgen in het zand van de beekbodem. Daar groeit hij langzaam, soms maar een paar centimeter per jaar. Onzichtbaar, maar essentieel onderdeel van het ecosysteem.
Pas aan het einde van zijn leven verandert hij in een volwassen dier. Dan komt hij uit het zand en begint een korte, maar intense fase. Zijn enige doel: zich voortplanten. Na enkele weken sterft hij. Elk voorjaar herhaalt deze cyclus zich opnieuw.
Bij de watermolen is speciaal rekening gehouden met dit kwetsbare dier.
Door de aanleg van een cascade — een reeks kleine hoogteverschillen in het beek water — kan de beekprik toch verder stroomopwaarts trekken. Zo blijft de bovenbeek ook voor deze soort toegankelijk.
Een klein dier, met een oeroud verhaal — en een belangrijke plek in dit watersysteem.
De ijsvogel is misschien wel de meest opvallende vogel langs de beek. Met zijn felblauwe rug en oranje borst schiet hij als een flits over het water.
Afbeeldingen: IJsvogel in actie
Vaak zit hij stil op een tak boven de wijerd, speurend naar beweging onder het wateroppervlak. Zodra hij een visje of waterinsect ziet, duikt hij razendsnel naar beneden. Met zijn scherpe snavel grijpt hij zijn prooi en vliegt direct weer op.
Fotografie: Ton Döpp
IJsvogels leven het liefst langs helder, rustig stromend water — precies zoals hier. Ze broeden in zelf gegraven nestgangen in steile oevers, soms wel een meter diep.
In Nederland is de ijsvogel een standvogel. Hij blijft het hele jaar in hetzelfde gebied. Maar dat maakt hem ook kwetsbaar. Tijdens strenge winters, wanneer het water dichtvriest, kunnen ijsvogels moeilijk voedsel vinden. In zulke periodes sterven er veel.
Zie je hier een blauwe flits laag over het water?
Dan heb je grote kans dat het de ijsvogel is.